☙ РеестрRegister
Корабль❦дураковThe Ship❦of Fools
Das NarrenschiffLXXVI
Мой рыцарь Петер, весь в годах,Вас за уши держу в руках:Мы оба были в дураках,Хоть шпоры есть на сапогах.
Ritter Peter von alten jorenIch muoß üch griffen an die orenMir gdenckt / das wir beyd narren worenWie wol / jr fueren ritters sporen
Гравюра к главе «О великом бахвальстве», Базель, 1490-е

О великом бахвальствеOf Great Boasting

Von grossem ruͤmen
❦
LXXVIО великом бахвальствеOf Great Boasting
Привёл я к вам и тех шутов,
Кто хвастать важностью готов:
Тем слыть хотят, чем не бывали,
И мнят, что все слепыми стали:
Не знают их, и спросу нет.
Иной — вельможа, знати цвет,
А батька делал «бом» да «бум»,
Бочарничал под этот шум;
Иль так он добывал свой хлеб:
Стальным шестом дрался, свиреп,
С копьём еврейским иль скакал
И многих наземь посшибал.
И юнкером желает слыть,
Как будто можно позабыть
Про Ганса-мастера из Менца
И сына — юнкера Винценца.
Иной высоким хвастать рад,
Перечит всем, задором взят,
А сам под шкурой — чистый шут,
Как рыцарь Петер фон Брунтрут.
Зовите «рыцарь»: он в бою
Под Муртеном стоял в строю, —
Да так оттуда тягу дал,
Что по штанам пополз уж кал
И вверх поднялся до того —
Рубаху мыли у него.
А всё ж оттуда шлем и щит
Привёз: он знатен, говорит.
Щит: ястреб, с цаплей схож пером;
Шлем: яйца, сложены гнездом;
Линялый рядом сел петух
И яйца греет во весь дух.
Таких глупцов немало есть:
Они себе желают честь
За то, что были впереди;
А как пришлось бежать — гляди:
Всё озирались — увидать,
Спешит ли вслед другая рать.
Иной про бой свой говорит:
Тот им заколот, тот убит, —
А сам от них стоял вдали:
Пищали б пули не дошли.
Гербы дворянские в чести:
Чтоб лапы львиные нести,
Венчанный шлем, злат-поле в щит —
То знать, что в Бенфельде сидит.
Иной по жёнам знатным слыл,
А батька в Рупрехтау жил;
Иной несёт щит материн —
Знать, сам не знает, чей он сын.
У тех и лист, и воск печати,
Что в жилах кровь у них от знати;
Им честь по праву, по природе:
Всяк первым дворянином в роде.
Не всё тут стоит укоризн:
Дворянству доблесть дарит жизнь.
В ком доблесть, честь и нрав благой,
Тот дворянин передо мной.
А в ком нет доблести следа,
Ни чести, нрава, ни стыда,
Тот для меня не дворянин,
Хоть будь он княжий кровный сын.
Лишь доблесть знатности оплот:
От доблести вся знать идёт.
Иной и доктором засел,
Хоть Клементин и Секст не зрел,
Дигест, Декрет и Институт, —
Но есть пергамента лоскут:
Там писаны его права,
И вся наука — те слова,
И что дудеть он не ленив:
Затем здесь встал и доктор Гриф.
Он муж учёный, с головой:
Берёт за уши всех рукой
И больше смыслит, чем иной
Из докторов, кто много школ
В краях чужих и здесь прошёл,
Где не бывали те глупцы,
Что силой лезут в мудрецы.
Их тоже «доктор» величать
Изволь: им в красном щеголять,
Да обезьяна — мать у них.
Есть Ганс Навоз среди таких:
Он белу свету раструбил:
В Норвегии и в Шведах был,
В Гранаде был он и в Алжире,
И где растёт весь перец в мире;
А сам из дому — никуда:
Пеки там матушка когда
Блины иль жарь она колбас —
Учуял бы и треск тотчас.
Бахвальства столько в мире есть,
Что долго было б перечесть:
Ведь всякий дурень тем грешит,
Что слыть не тем, кто есть, спешит.
Die gaecken / narren / ich ouch bring
Die sich beruemen hoher ding
Vnd wellent syn / das sie nit sint
Vnd waenen / das all welt sy erblindt
Mann kenn sie nit / vnd frag nit noch /
Mancher will edel syn / vnd hoch
Des vatter doch macht bumble bum
Vnd mit dem kueffer werck ging vmb
Oder hat sich also begangen
Das er vacht mit eynr staeheln stangen
Oder rant mit eym juden spieß
Das er gar vil zuo boden stieß
Vnd will das man jnn juncker nenn
Als ob man nit syn vatter kenn
Das man spraech / meyster hans von Mentz
Vnd ouch syn suon juncker Vincentz /
Vil ruemen hoher sachen sich
Vnd bochen staets zuo wider stich
Vnd sint doch narren jnn der hut
Als ritter Peter von brunndrut
Der will das man jm ritter sprech
Dann er zuo Murten jn dem gstech
Gewesen sy / do jm so not
Zuo fliehen was / das jm der kot
So hoch syn hosen hatt beschlembt
Das man jm waeschen muoßt das hembd
Vnd hat doch schilt vnd helm dar von
Brocht / das er sy eyn edel man
Eyn habich hat farb wie eyn reyger
Vnd vff dem helm eyn nest mit eyger
Dar by eyn han / sitzt jnn der muß
Der will die eyger brueten vß
Der selben narren findt man mer
Die des went haben gar groß er
Das sie sint vornan gwesen dran
Do es wolt an ein fliehen gan
Luogten sie hyndersich langzyt
Ob jnn noch kaemen ouch me lüt /
Mancher seyt von sym vaechten groß
Wie er den stach / vnd jhenen schoß
Der doch von jm was wol als wytt
Er daet jm mit eynr hantbüchß nüt /
Vil stellen yetz noch edelen woppen
Wie sie fueren vil loewen doppen
Ein kroenten helm vnd guldin feldt
Die sint des adels von Bennfeldt
Eyn teyl sint edel von den frowen
Des vatter saß jn ruoprechtowen
Synr muoter schilt gar mancher fuert
Das er villicht am vatter jrrt /
Vil hant des brieff vnd sigel guot
Wie das sie sint von edelm bluot
Sie went die ersten syn von recht
Die edel sint jn jrm gschlecht
Wie wol ichs nit gantz stroff noch acht
Vß tugent ist all adel gemacht
Wer noch guot sytt / ere / tugent kan
Den halt ich für eyn edel man /
Aber wer hett keyn tugent nitt
Keyn zuocht / scham / ere / noch guote sytt
Den halt ich alles adels laer
Ob joch ein fürst syn vatter wer
Adel allein by tugent stat
Vß tugent aller adel gat /
Des glich / will mancher doctor syn
Der nye gsach Sext / Clementin
Decret / Digest / ald Institut /
Dann das er hatt eyn pyrment hut
Do stat syn recht geschriben an
Der selb brieff wißt / als das er kan
Vnd das er guot sy vff der pfiff
Dar vmb so stot hie doctor Gryff
Der ist eyn gelert / vnd witzig man
Er gryfft eim yeden die oren an
Vnd kan me dann manch doctor kan
Der ist doch jn vil schuolen gestanden
In nohen / vnd jn ferren landen
Do doch die goeuch nye kamen hyn
Die mit gewalt went doctores syn
Mann muoß jnn ouch herr doctor sagen
Dar vmb das sie rott roeck an tragen
Vnd das eyn aff jr muoter ist /
Ich weiß noch eynen heysßt hans myst
Der will all welt des über reden
Er sy zuo Norwegen / vnd Schweden
Zuo Alkeyr gsyn / vnd zuo Granat
Vnd do der pfeffer wechßt / vnd stat
Der doch nye kam so verr hyn vß
Hett syn muoter / do heym zuo huß
Eyn pfannkuoch / oder würst gebachen
Er hets gesmeckt / vnd hoeren krachen /
Des ruemens ist vff erd so vil
Das es zuo zaelen naem groß wile
Dann yedem narren das gebryst
Das er will syn / das er nit ist
· LXXVI ·