☙ РеестрRegister
Корабль❦дураковThe Ship❦of Fools
Das NarrenschiffCVII
Направо — там венец горит,Налево — там колпак висит;Туда дурак любой бежитИ злой в конце расчёт узрит.
Zuor rechten handt fyndt man die kronZuor lyncken handt / die kappen stonDen selben weg / all narren gonVnd fynden entlich boeßen lon
Гравюра к главе «О награде мудрости», Базель, 1490-е

О награде мудростиOf the Reward of Wisdom

Von der wißheyt
❦
CVIIО награде мудростиOf the Reward of Wisdom
Иной глупец наук взалкал:
Магистром, доктором бы стал,
Чтоб светочем его звал свет, —
А в мысли у глупца и нет,
Как то ученье обрести,
С которым к небу есть пути,
И что вся мудрость мира — дым
И глупость перед Всеблагим.
Иные мнят: их верен путь,
А с той тропы легко свернуть,
Что к жизни истинной ведёт.
Блажен, кто с ней не соскользнёт,
Уже напав на верный след:
Окольных троп там счёту нет,
И вмиг с дороги сбит ходок,
Когда его оставит Бог.
Геракл в дни юности своей
Раздумывал, какой верней
Избрать: за негою пойти
Иль доблесть лишь одну блюсти.
В раздумье этом видит он
Двух жён; без слов был различён
Их нрав по облику тотчас.
Одна полна услад, прикрас,
Нарядна, речью хороша,
Сулила всё, чем льстит душа;
Но в том исход — мученье, смерть,
И уж утех не будет впредь.
Другая — бледность, строгий взор,
Без радости её убор:
«Не обещаю, — молвит, — нег,
Покоя: труд и пот вовек;
Иди от доблести к другой —
И вечный дар за это твой».
За этой вслед пошёл герой,
Бежал утех, презрел покой.
Дай Бог, чтоб так, как все хотим
Жить по желаниям своим,
Вот так же страстно бы желать
Нам жизнь во благе провождать!
Мы б, право, не ступали там,
Где тропка к дурьим льнёт путям.
Но раз не мыслим мы о том,
Куда пристанем все потом,
Живём, зажмурясь, в тьме ночной, —
Не смотрим за тропой прямой,
И часто нам самим невесть,
Куда шаги нас могут свесть.
Отсюда то, что день за днём
Затеи все свои клянём:
Добьёмся с болью своего —
И уж не надобно его.
А всё затем, что всякий час
С рожденья жажда гложет нас,
Чтоб на земле добыть сполна
Добро, чья истинна цена.
Но раз тому никак не быть
И в темноте нам век блудить,
То Бог нам светоч даровал —
Премудрость, чтоб всяк зрячим стал;
Она положит мраку край,
Лишь в руки верно принимай,
И вмиг покажет, сколь далёк
Путь дурней от её дорог.
К той мудрости стремил свой взор
Платон высокий, Пифагор,
Сократ и все, кому ученье
Дало навек хвалу, почтенье;
Но не постичь им было, нет,
Здесь мудрости правдивой свет.
Затем о них Господь изрёк:
«Отвергну знанье и урок
И мудрость мудрых сокрушу,
Младенцев ей я научу».
То — все, кому дано стяжать
В отчизне мудрость-благодать.
Кто этой мудрости учён,
Тот в вечности превознесён
И блещет, как небесный свод;
А кто путь правды познаёт,
Наставив в нём себя, других, —
Те светят, как в лучах своих
С востока Люцифер горит
И Геспер запад золотит.
Сказал Бион-мудрец: точь-в-точь
Как тот к служанкам был охоч,
Кто Пенелопу долгий срок
Искал, да получить не смог, —
Так тот, кому не довелось
Постичь блеск мудрости насквозь,
Всё ж доблестями — свитой всей
Её служанок — близок к ней.
Печален всех утех конец;
Гляди, где пристаёшь, пловец.
Noch grosser kunst steltt mancher thor
Wie er bald werd meyster / doctor /
Vnd man jnn halt / der welt eyn liecht
Der kan doch das betrachten nicht
Wie er die rechte kunst erler
Mit der er zuo dem hymel ker
Vnd das all wißheyt diser welt
Ist gegen gott eyn dorheyt gelt
Vil meynen syn vff rechtem weg
Die doch verjrren an dem staeg
Der zuo dem woren leben fuert
Woll dem / der vff dem weg nit jrrt
Wann er jnn schon ergriffen hat
Dann offt der neben weg ab gat
Das eyner bald kumbt ab der stroß
Es sy dann / das jnn gott nit loß
Hercles jnn syner jugent gdacht
Wes wegs er doch wolt haben acht
Ob er der wollust noch wolt gan
Oder alleyn noch tugend stan /
In dem gedaenck / kumen zuo jm
Zwo frowen / die er bald on stym
Erkant / an jrem leben wol /
Die eyn / was aller wollust vol
Vnd hübsch gezyert / mit reden sueß
Groß lust vnd freüd sie jm verhieß
Der end doch wer der dot mit we
Dar noch keyn freüd / noch wollust me
Die ander sach bleych / sur / vnd hert
Vnd hatt on freüd eyn ernstlich gfert
Die sprach / keyn wollust ich verheiß
Keyn ruow / dann arbeit jn dym schweiß
Von tugent zuo der tugent gon
Dar vmb würt dir dann ewig lon
Der selben ging do Hercles noch
Wollust / ruow / freüd er all zyt floch /
Wolt gott / als wir begeren all
Leben noch vnserm wol gefall
Das wir begeren ouch des glich
Zuo han / eyn leben dugentrich /
Worlich / wir fluehen manchen staeg
Der vnß fuert vff den narren weg /
Die wile aber / wir all nit wend
Gedencken wo eyn yeder lend
Vnd leben blyntzend jn der nacht
Hant wir keyns rechten wegeß acht
Das wir gar offt selbs wissen nitt
Wo vns hyen fueren vnser dritt
Dar vß entspring / das vnß all tag
Berüwen all vnser anschlag
So wirs erfolgen nit on we
Begeren wir nit mynders me /
Das kumbt alleyn dar vß / das wir
All hant eyn angeborne bgir
Wie vnß das recht guot hie vff erd
Bekum on vael / vnd entlich werd
Die wile aber das nit mag syn
Vnd wir jrren jn vinsterm schyn
So hatt got geben vnß das liecht
Der wißheyt / dar von man gesicht
Die macht der vinsterniß eyn end
Wann wir sie nemen recht für hend
Vnd zeigt vnß bald den vnderscheit
Der doren weg / von der wißheyt /
Der selben wißheyt steltten noch
Pythagoras / Plato der hoch
Socrates vnd all die durch jr ler
Hant ewig ruom erholt / vnd ere
Vnd künden doch ergründen nie
Die rechte wißheyt funden hie
Dar vmb von jn spricht gott der her
Ich will verwerffen kunst vnd ler
Vnd wißheyt der / die wiß syndt
Leren die selb / die kleynen kyndt /
Das sint all die so wißheyt handt
Eruolget dort jm vatter landt /
Die solche wißheyt hant gelert
Werden jn ewikeyt geert
Vnd schynent wie das firmament
Welch hant gerechtikeyt erkennt
Vnd dar jnn vnderwisen sich
Vnd ander me / die lüchten glich
Als Lucifer von orient
Vnd Hesperus gen occident /
Bion der meister spricht / das glich
Wie zuo den megten gselten sich
Die vmb Penolope lang zyt
Buolten / vnd moecht jn werden nit /
Als duont die hie nit künnen gantz
Bgriffen / der rechten wißheyt glantz
Die nahend durch vil tugent zier /
(Die jr megtd sint) doch vast zuo jr /
All freüd der welt nymbt trurig end
Eyn yeder luog wo er hyn lend
· CVII ·